KAZA: Yüce Allah’ın ezelde takdir ettiği şeyleri zamanı gelince meydana getirmesi ve yaratmasıdır.

KADER: Yüce Allah’ın ezelden ebede kadar olacak bütün şeylerin zaman ve yerini özellik ve niteliklerini ezeli ilmiyle bilip sınırlaması ve takdir etmesi demektir.

·        Dünyada meydana gelmiş ve gelecek olan her şey, Allah’ın ilmi, dilemesi, takdiri ve yaratması ile olur.

·        Yüce Allah insanları hür iradeleriyle seçecekleri şeylerin nerede ve ne şekilde seçileceğini ezeli yani, sonsuz ilmiyle bilir ve bu bilgisine göre diler.

·        Bu dilemesini kulun seçimi doğrultusunda yaratır.

·        Kaderin iç yüzünü ancak Allah’ın bileceği, mutlak ve kesin bir biçimde çözümlenmesi mümkün olmayan bir ilahi sırdır.

·        İnsanoğlu bunun gerçek mahiyetini kavrayamaz.

·        Yüce Allah’ın ezeli manada bir şeyi bilmesinin kulun irade ve seçimi üzerinde zorlayıcı bir etkisi yoktur.

·        Aslında insanlar Allah’ın kendileri hakkında sahip olduğu bilgiden habersizdirler.

·        Kulun yaptığı ve yapacağı bütün fiilleri Allah ilmi ezelisiyle bilmektedir.

·        Pratik hayatta insan belli işleri yüce Allah bildiği için yapmak mecburiyetinde kalmıyor. O zaman insan zorla yaptığı işten sorumlu tutulmuş olur.

·        Yüce Allah kullarını seçen ve seçtiklerinden sorumlu tuttuğu bir varlık olarak yaratmıştır.

·        İnsan alnımın yazısı buymuş ben ne yapayım ? diyerek günah işleyemez ve günahına mazeret bulamaz. Çünkü kul günahını kendi tercih etmiş Allah da tercihi istikametinde onu işleme fiilini yaratmıştır.

İRADE

Kişinin seçeneklerinden birini seçip onu yapmaya karar vermesidir. İki türlü irade vardır.

1.  Külli İrade :

 Allah tarafından kula verilmiş olan yapma ve yapmama kabiliyetine denir.

2.  Cüz’i İrade:

İnsanın kendisinde bulunan yapma ve yapmama kabiliyetinden birini tercih etmesidir.

·        Kendisinde külli irade bulunmayan kişi sorumlu değildir. Çünkü tek tarafa yönlendirilmiş demektir.

·         Melekler sadece iyilik yaparlar kötülük yapma kabiliyetleri yoktur. Onun için insan gibi sorumlu değildir. Dolayısıyle  inanan insan meleklerden de üstün olabilir.

·        İnsan külli iradesi sebebiyle bir fiili işlemeyi seçer Allah da o fiili işleme kudretini yaratır.

BİR İNSANIN ŞER’İ SORUMLULUĞU İÇİN

·        Kendisinde külli iradenin bulunması lazımdır.

·        İyiyi kötüden ayırt edebilecek kadar akıllı olması lazımdır.

·        Fiili işlerken şuuru yerinde olması lazımdır.

·        İşlediği fiilin mahiyetini iyi bilmesi lazımdır.

·        İyi veya kötü fiili hiçbir zorlama altında kalmadan işlemesi lazımdır.

·        Kendisinden istenilen iyi veya kötü fiile güç yetirebilmesi lazımdır.

Yazdır

Geri