|
ALLAH TEALA'NIN KEMAL SIFATLARI
Allah Teala'nın kemal sıfatları şunlardır:
Vücud'
dur. Vücud, Zatı'nın Kendisi'dir. Bir şeyin var olması, kendisi
demektir. Buna Nefsi Sıfat denilir.
Kıdem' dir. Yani ezelîdir. Başlangıcı yoktur. Her şeyden evvel var idi ki, her şeyi varetti. Beka' dır. Yani daimi kalmaktır. Ebedîdir. Her şeyi yok ettikten sonra, yine O vardır öyleyse Sermed' dir. Kıyamuhu Bizzatihi yahud Kıyamuhu Binefsihi. Yani Varlığı'nda, Zatı'nda ve Sıfatı'nda başkasına muhtaç değildir, Varlığı Kendisi'yledir. Çünkü Varlığı Hakikidir. Bilakis başkası O'na muhtaçdır. Çünkü gayrının vücudu izafidir. Nitekim nakş, nakkaşına muhtaçdır. Nakkaşın ise nakşa ihtiyacı yoktur. Muhalefetun lilhavadis. Yani mahlukuna benzemediği gibi, mahlukunun vehmine ve aklına gelene de benzemez. Son beş sıfata, Sıfat-ı Subutiyye denilir. Yani her an Allah Teala hakkında sabittir.
Hayat' tır. Yani diri
olmaktır. Lakin O'nun hayatı da kulun hayatına benzemez. Çünkü kul
hakkındaki hayat, his ve harekettir; yani izafi hayattır. O'nun hakkında
ise hakiki hayattır; sabittir; hareket ve sükundan münezzehtir. Kadî
Beydavî diyor ki: Allah hakkında hayat, "onsuz Zat'ı tasavvur
olunmayan Bizzat Hayat Sahibi'dir." demektir.
İlim' dir; Yani kainat olmadan evvel de Allah Teala var edeceği kainatın cüz' ünü, küllünü, zamanını, miktarını, kemiyetini, ne kadar yaşayacağını bilirdi. Ebede kadar da bilir, ilmi, ezelden ebede bakan, benzersiz bir aynadır. İrade' dir. Yani kainatta her ne olursa olsun, O'nun iradesiyle, dilemesiyle olur, meydana gelir. Kudret' tir. Mutlak güç sahibi olmaktır. Kudret'in bağlı olduğu her şeyi yaratır veya yok eder. Semi' dir. Her sesi işitmek demektir. Mesela, gecenin karanlığında mermer üzerinde yürüyen bir karıncanın yerini bilir; yürümesini irade eder; Kudreti' yle yürütür; karınca yürürken de ayaklarının sesini işitir ve Basar' dır. Karıncanın cismini de görür.. Görmek sıfatıdır. Kelam' dır. Zat-ı Şerîf'e mahsus benzersiz konuşmaktır. Tekvin' dir. Var etmek, yok etmek sıfatıdır. Bu sekiz sıfata da, 15 16. 17. 18. 19. 20. 21. Bu sıfatların cümlesi, Zatı'ndan ayrılmaz, ezelî ve ebedîdir. Ne Zatın aynı ne de gayrıdır. Bu sıfatların zıdları, Hakkında muhaldir. Mesela Vücud' un zıddı, yokluktur. Kıdem' in zıddı, sonradan var olmaktır. Diğerlerini kıyas et. Allah hakkında yukarıda saymış olduğumuz sıfatlar vacip sıfatlardır. Muhal ise, gayrı mümkün demektir ki, akıl varlığını kabul edemez, düşünemez. Her Mü'mine, Allah Teala'nın vacib ve muhal yani mümteni' sıfatlarını bilmek farzdır. Ayrıca Allah Teala hakkında, bir tane olmak üzere caizi sıfat vardır. Caizî sıfatın manası, iradesiyle birşeyi yapmak veya yapmamaktır. Burada caiz'in manası: Allah'ı Teala' nın Kendi isteğiyle yapması ve yapmamasının aynı seviyede olmasıdır. Allah Teala'nın Zatî ve Fiilî sıfatlarının hepsi kadîmdir. Zeval bulmaktan korunmuş ve münezzehtir. | ||
879